GODY

1 MARZEC – JASKÓŁKA początek wzywania wiosny wiosenne nawoływania (modły do Wesny) przywoływanie ptaków do powrotu przewidywanie pogody na nowy rok (god) zostawianie na ziemi symboli słonecznych (solarnych) w celu przyciągnięcia słońca obserwowanie Jaskółki nadal jest mocno zakorzenione, a szczególnie u ludzi żyjących na wsi nisko latająca Jaskółka oznacza zbliżający się deszcz gniazdo Jaskółki w domostwie zapewnia dobrobyt „Jedna Jaskółka Wiosny nie czyni” NIE JEDNA ALE WIELE JASKÓŁEK NA NIEBIE BYŁY ZNAKIEM, ŻE WIOSNA PRZYSZŁA NA DOBRE

9 MARZEC – WIOSENNA (Nowy Rok, Szczodry Wieczór, Wiosenne Święto Matki Ziemi) oczekiwanie nadejścia Wiosny prośby o urodzaj przewidywanie pogody na lato (ładna pogoda oznacza ciepłe lato, śnieg – urodzaj, ciepły wiatr – lato mokre, a wiatr północny – lato chłodne)

13-20 MARZEC – JARE GODY (Wielki Tydzień Jarowita) śpiewanie pieśni pochwalnych

16 MARZEC – WIERZBICA (Pasieka Wiosenna) poświęcenie wierzby (pradrzewa Wszechświata) chłostanie gałązką wierzby uważane jest za sposób życzenia zdrowia poświęcanie pasiek o zdrowie i miododajność pszczół

17/18 MARZEC – DADŹBÓG WIOSENNY wiosenne zrównanie dnia z nocą modły do Dadźboga korowody dziewcząt

20 MARZEC – NAVII GOD (Nawski Wielki Dzień) na Ziemię schodzą Nawie (dusze zmarłych) przed wschodem słońca ludzie kąpią się w rzekach, oblewają się wodą, co daje im moc i zdrowie

WIESNA NIEDZIELA (Pierwszy Dzień Wiosny) pierwsza Niedziela po wiosennym zrównaniu dnia z nocą przebudzenie się przyrody narodziny nowego cyklu życia topienie Marzanny malowanie jajek (symbolu odradzania się życia) modły do Dadźboga

WIESNA PONIEDZIELA (Drugi Dzień Wiosny) pierwszy Poniedziałek po Wielkim Dniu chłopcy chodząc od chaty do chaty, oblewają wodą dziewczęta a te z kolei obdarowują ich pisankami

25 MARZEC – WESNA (Wiosna) rozpalanie i skakanie przez ogniska dla oczyszczenia ciała i duszy wrzucanie chleba ofiarnego do rzek

26 MARZEC – PERUNICA święcenie ziarna początek zasiewów oczekiwanie na pierwszą wiosenną burzę

11 KWIECIEŃ – WODNIK WIOSENNY składanie ofiar Wodnikom, by nie zatapiały ludzkich siedzib

15 KWIECIEŃ – JAROWIT tańce, pieśni i zabawa tarzanie się po ziemi święto mężczyzn składanie ofiar z kogutów palenie ognisk i spryskiwanie ich piwem w obrzędach nie mogą brać udziału kobiety

22 KWIECIEŃ – WIELKA MOKOSZ dziewczęta modlą się do Mokosz i składają jej ofiary z białych kogutów dorosłe niewiasty śpiewają pieśni, tańczą i urządzają korowody

30 KWIECIEŃ – WELES składanie ofiar Welesowi wypędzanie bydła na pastwiska

1 MAJ – MAJÓWKA w ziemię wkopuje się zielone drzewko, które dekorowane jest wstążkami Wesnę przedstawia młoda dziewczyna, na której skroni umieszcza się zielony wieniec strój dziewczyn przybiera się gałązkami bzu śpiewa się piosenki (wiośnianki) i tańczy wokół drzewka zabawa w zielone, która polega na tym, że dziewczyna i chłopak umawiają się, że będą przez cały maj nosić coś zielonego inaczej muszą dać całus

2-11 MAJ – RUSAŁKA (Rusalia) kobiety zawieszają na przybrzeżnych drzewach kawałki płótna dla Rusałek dziewczęta wiją dla nich wianki, a następnie wrzucają je do wody

11 MAJ – ZIELNA zbiory ziół leczniczych spożywanie posiłków w lasach i na polach plecenie wieńców i ozdabianie zielenią chat

15 CZERWIEC – ŚWIĘTOWIT LETNI proszenie Świętowita o obfite plony

20/21 CZERWIEC – NOC KUPAŁY (SłońcaKres, Sobótka ∼ Noc świętego Jana) pierwszy dzień lata święto obchodzone ku czci ognia, poświęcone Dadźbogowi zabawy w lasach i nad rzekami, skakanie przez ogień, puszczanie wianków na wodę, poszukiwanie kwiatu paproci łączenie się w pary, szczęśliwy czas poczynania dzieci Noc Kupały/Sobótkę chrześcijanie obchodzą jako Noc świętego Jana

29 CZERWIEC – WODNIK LETNI składanie ofiar Wodnikom z pierwszej złowionej ryby, zebranego tytoniu i piwa

30 CZERWIEC – POGRZEB JAROWITA spalenie kukły Jarowita, który jako bóg wiosny i miłości wszystko już posiał i zapłodnił

1 LIPIEC – DADŹBÓG LETNI modły do Dadźboga (boga kowalstwa) początek sianokosów

4/5 LIPIEC – CHORUS (Letnie Święto Księżyca) modły do Chorsa (boga miesiąca – księżyca)

20-27 LIPIEC – PERUN (Wielki Tydzień Peruna) modły do Peruna w dębowych gajach składanie ofiar z wieprzowiny, wołowiny i kogutów

22 LIPIEC – PERUNICA LETNIA czczenie kobiecego wcielenia Peruna – Błyskawicy tego dnia nie można pracować w polu, by nie ściągać na siebie gniewu Błyskawicy

6 SIERPIEŃ – SPAS LETNI święcenie i spożywanie jabłek, gruszek i innych darów sadu

16 SIERPIEŃ – LECHNA (Leszna) oddawanie czci Lechowi składanie ofiary z chleba na polanach i w lasach proszono by duch Lecha (leśny) nie wodził ludzi po bezdrożach i nie plątał im leśnych ścieżek

19 SIERPIEŃ – STRZYBÓG LETNI modły do Strzyboga obserwowanie wiatrów i przewidywanie pogody z ich kierunków

4 WRZESIEŃ – PERUNICA JESIENNA ostatnie święto na cześć Błyskawicy i Piorunu (gromu), które na zimę zasypiają palenie ognisk z gałęzi tarniny odczynianie pożaru

8-9 WRZESIEŃ – RODZANICA modły kobiet o dobry połóg, zdrowie niemowląt i całej rodziny początek babiego lata

20 WRZESIEŃ – STRZYBÓG JESIENNY modły do Strzyboga o dobrą pogodę prognozowanie pogody na jesień z kierunków wiatrów

23 WRZESIEŃ – PLON pierwszy dzień jesieni święto plonów, poświęcone tegorocznym zbiorom dziękowanie za plony i proszenie o jeszcze lepsze w przyszłym roku

24 WRZESIEŃ – DOMOWIKA I OWINNIKA składanie ofiar z koguta, miseczek owsianki, by opiekowały się domem i obejściem, strzegły zwierząt i składowanego w budynkach gospodarczych ziarna

26 WRZESIEŃ – ŚWIĘTOWIT JESIENNY święto urodzaju modły do Świętowita składanie ofiar wróżby z lanego wosku o nadchodzącej zimie

27 WRZESIEŃ – PASIEKA święto pszczelarzy

1 PAŹDZIERNIK – JESIENNA (Jesienne Święto Matki Ziemi) początek jesienno-zimowych robót okres wyprawiania wesel modły młodych dziewcząt o szczęśliwe zamążpójście

25 PAŹDZIERNIK – DZIADY dzień wspominania przodków duchy przodków odwiedzając rodzinne domy, zostają ugoszczone gorącym posiłkiem (stypą) tradycja głosi, że przy stole nie może zabraknąć miejsca dla żadnego z przodków

31 PAŹDZIERNIK – MOKOSZ kobiety oddają cześć Mokosz, której ofiarują przędziwo i płótno, a następnego dnia rozpoczynają wielkie roboty – szycie i tkanie

8 LISTOPAD – TURY święto myśliwych początek sezonu polowań łowcy składają ofiary i wznoszą modły o dobre polowania

24 LISTOPAD – ZŁOTA BABA dziewczęta wróżą sobie przyszły los chłopcy wróżą jaką kto będzie miał żonę ciężarne kobiety modlą się o lekki połóg

30 LISTOPAD – GODUNICA (∼ Andrzejki) panny wróżą, które pierwsze wyjdą za mąż młodzieńcy starają się o ręce niewiast, a odmową jest podanie gęsi w czarnej polewie lub przywiązanie worka grochowin do bryczki Godunicę chrześcijaństwo przejęło i kultywuje jako Andrzejki

6 GRUDZIEŃ – SPAS ZIMOWY (Mikuła ∼ Mikołajki) dzień nadejścia zimy Mikułę chrześcijaństwo przejęło i kultywuje jako Mikołajki

21-23 GRUDZIEŃ – SZCZODRE GODY (Zimowe StanieSłońca) czczenie Swarożyca uroczyste spożywanie świętej wieczerzy przewidywanie pogody na kolejne miesiące nowego roku odpowiadające kolejnym dniom, zaczynając od 13 grudnia

23 GRUDZIEŃ – ROD modły ku czci Roda wypiekanie ciast, warzenie piwa i miodu

24 GRUDZIEŃ – KOLADA (∼ Wigilia, Kolędowanie) wszystko co zostało upieczone i uwarzone dzień wcześniej jest spożywane na wielkiej plemiennej wieczerzy wieczerza składa się z dziewięciu potraw podczas posiłku, śpiewa się pieśni po wieczerzy następują wróżby Koladę chrześcijaństwo przejęło i kultywuje jako Wigilię Bożego Narodzenia, a pieśni zwane są dzisiaj kolędami

2 LUTY – GROMNICA zima spotyka się z wiosną śpiewanie pieśni zamawianie ciepła modły do słońca czczenie wszystkich bogów

9-15 LUTY – WELES czczenie Welesa wywracanie kożuchów futrem na wierzch Żercy Welesa chodzą po wioskach, zaglądają do gospodarstw i wygłaszają zaklęcia mające zapewnić zdrowie zwierząt hodowlanych

21 LUTY – STRZYBÓG WIOSENNY odprawianie modłów do Strzyboga (boga wiatrów) przewidywanie pogody na wiosnę i lato

26 LUTY – NOWOLECIE rytualne zakończenie odchodzącego starego roku

HERULOWIE – WŁADCY

WANDALOWIE – WŁADCY

BUMERANG [ 30000 pne ]

Jaskinia Obłazowa w Pieninach

49°25′43″N 20°07′37″E

W 1965 r. w głębszej warstwie (VIII) odnaleziono najstarszy bumerang na świecie. Jest on wykonany z ciosu mamuta, podczas gdy inne znane bumerangi są drewniane. Ma 71 cm długości, waży ok. 800 g i jest datowany na ponad 30 000 lat p.n.e. Podczas wydobycia przedmiot został uszkodzony. Jednak w trakcie wykopalisk udało się odnaleźć brakującą końcówkę. Przy użyciu kopii wykonanej z tworzywa sztucznego przeprowadzono testy. Badano m.in. zasięg broni. W najdłuższym rzucie osiągnięto odległość 66 m. Znaleziony przedmiot należy do grupy bumerangów, które nie wracają po rzuceniu. Bumerang przechowywany jest w Muzeum PAN w Krakowie.

KOŁO [ 3500 pne ]

Waza z Bronocic

50°20′24″N 20°21′43″E

W 1973 r. znaleziono najstarszy wykonany przez człowieka rysunek koła. W trakcie badań na stanowisku neolitycznym w Bronocicach archeolodzy natrafili na glinianą wazę. Na wazie zachował się rysunek przedstawiający czterokołowy wóz. Wykonanie rysunków na wazie oszacowano datowaniem radiowęglowym na ok. 3500 lat p.n.e. Znalezisko „zaliczane” jest do tzw. „Kultury Pucharów Lejkowatych”. Ceramiczna Waza przechowywana jest w Muzeum Archeologicznym w Krakowie.

LEJKOWIE [ 3700-1900 pne ]

osady ludu słowiańskiego zwanego Kulturą Pucharów Lejkowatych (KPL, TRB) – Słowianie żyjący w neolicie [pomiędzy 3700 a 1900 p.n.e.] w tzw. kręgu kultur naddunajskich,  – zajmowali tereny dzisiejszej Danii, Szwecji, Niemiec, Holandii, Polski oraz Ukrainy – rozwinęli się na terenie Kujaw pod wpływem oddziaływania Lendzian – nazwa kultury pochodzi od kształtu formy naczynia z brzuścem baniastym i szeroko rozchylonym kołnierzem – ludzie zajmowali się głównie hodowlą, łowiectwem i rybołówstwem, uprawianiem zboża – znali radło i zaprzęgali do jego ciągnięcia bydło – jedna z największych osad tej kultury została odkryta w Ćmielowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego – ludzie tej kultury chowali zmarłych w tzw. pochówkach szkieletowych zwanych grobami kujawskimi – znane są również rozmaite grobowce megalityczne – ludność zajmowali się również wydobywaniem krzemienia pasiastego z kopalni w Krzemionkach – w Świeciechowie-Lasku koło Annopola wydobywali krzemionkę szarą, biało nakrapianą – pierwsze ślady zamieszkania na Ostrowie Lednickim zalicza się do tej właśnie kultury

POTOP [ 9500 pne ]

 – samo wydarzenie, interpretowane jest, jako zderzenie komety z Ziemią – największe fragmenty, które spadły do ​​oceanu, spowodowały trzęsienia ziemi o niespotykanej mocy – wybuchy wulkanów, tsunami, huragany i obfite opady deszczu w skali globalnej – nastąpił ostry wzrost temperatury, pożary lasów, całkowite zaciemnienie, a następnie ochłodzenie – ze względu na „powódź” zniknęło wielu przedstawiciele istniejącej lądowej fauny, w tym mamuty – wczesne społeczności człowieka przetrwały jedynie w jaskiniach